اين يک ستاره ي در حال انفجاره
و بهش يک ابر نواختر ميگن
يک ابر نواختر يکي از بزرگترين تحولات ناگهاني
در تاريخ کل هستي است
ابر نواخترها در اندازه ها و مدل هاي مختلفي اتفاق مي افتند
همشون بسيار نورانيند
اونا رو ميشه در اقصي نقاط جهان ديد
يک ابر نواختر خشنترين مرگ براي يک ستاره هست که شما مي تونيد تصور کنيد
ولي اين تخريب خشونت بار يک ستاره
تولد همه ي چيزهايي است که ما در اطرافمون مي بينيم
تيم ترجمه سايت علمي بيگ بنگ bigbangpage.com
ستاره هاي بزرگ با يک انفجار. چيزي که بهش ابر نواختر ميگن مي ميرن
يک ابر نواخترمي تونه يک کهکشان کامل رو تحت تاثير خودش قرار بده
اون تريليون ها بار بيشتر از انرژي که خورشيد ما پخش مي کنه رو آزاد مي کنه
اونا بسيار خشنن
اگر يه دونه از اونا با فاصله ي چند سال نوري از ما منفجر بشه
سياره ي زمين برشته ميشه
يک ابرنواختر در نزديکيه ما واقعا مي تونه روز ما رو خراب کنه
اول از همه
تشعشعات انفجار ناگهاني مي تونه جو مارو بسوزونه
تنها جايي که مي شه رفت زير زمينه
زير زمين
شما سپس مي تونيد در برابر انفجار خشمگين اشعه هاي ايکس که به زمين
مي خورن مقاومت کنيد
و سپس همه ي گياهان روي زمين مي سوزن
و با از بين رفتن چرخه ي غذايي
ما داريم درباره ي يک انقراض ممکن بر روي زمين صحبت مي کنيم
ابر نو اختر ها قاتلند
ولي اونا عنصرهاي اصلي براي تشک?ل جهان مارو هم درست مي کنند
سياره ي ما, ستاره ي ما, هر چيزي که اطراف ماست
از باقي مانده ي يک ستاره ي منفجر شده ي مرده شکل گرفته
هر چيزي که بدن ما رو مي سازه
از يک ابر نو اختر اومده
همه ي آهن ها, همه ي سيليکون ها
همه ي عنصر هايي که به اين ساختار ربط دارند
چيزهايي که خون من,بدن من رو مي سازن
طلاي حلقه ي ازدواج من
هر چيزي که شما اينجا مي بينيد از يک ابر نو اختر اومده
ولي خورشيد ما به دليل کوچيکي زياد تبديل به
ابر نواختر نمي شه
مثل همه ي ستاره ها, اساسا يک راکتور هسته اي غول پيکر است
راکتور فوريوني(راکتوري که در آن جوش هسته اي صورت مي گيرد)درون يک ستاره هيدروژن مي سوزاند
ساده ترين و شايع ترين عنصر موجود
اين واکنش اتم هاي هيدروژن را با هم گداخت مي کند
و هليوم و انرژي توليد مي کند
و وقتي که هيدروژن تموم شه
ستاره شروع به سوزاندن و گداخت هليوم به کربن مي کنند
سپس کربن به اکسيژن
وقتي ستاره هاي کوچک مثل خورشيد ما شروع به ساختن کربن مي کنند
شروع به مردن مي کنند
در طي زندگي يک ستاره
يک تعادل بين جاذبه که به داخل فشار مياره
و فشار به سمت بيرون وجود داره
براي يک ستاره که انرژي مي سازه اين مشکلي نيست
ولي وقتي ساختن انرژي متوقف مي شه
فشار از بين ميره و جاذبه مي بره
حالا جاذبه شروع به تخريب مرکز ستاره مي کنه
لايه هاي بيروني ستاره به سمت بيروني هل داده مي شوند
اون به يک توپ بزرگ گاز که بهش غول قرمز ميگن منبسط مي شه
خورشيد ما 4.5 تا 5 ميليارد سال ديگه مي ميره
و وقتي اين اتفاق بيفته تاج خورشيد تا مريخ مي ره
همه چيز روي سياره ي زمين تبخير مي شه
هنگامي که لايه هاي بيروني در مرکز
خورشيد منبسط مي شوند
جاذبه تاثير برعکس خواهد گذاشت
و هسته ي خورشيد رو به يک هزار هزارم اندازه ي اصلي
خرد و مچاله مي کنه
چيزي در حدود اندازه ي سياره ي زمين
حالا اون يک توپ متراکم از اکسيژن و کربنه که بهش کوتوله ي سفيد مي گن
در منظومه ي خورشيديه ما
اين پايان داستان خواهد بود
گاز ستاره ي در حال مردن بتدريج پراکنده مي شه
ولي کوتوله ي سفيد کوچک براي ميلياردها سال خواهد سوخت
ولي منظومه ي خورشيديه ما غير عاديه
فقط يک ستاره داره
در حقيقت اکثريت ستاره ها جفت جفت مي چرخند
وقتي که يکي از دو ستاره مي ميره و يه کوتوله ي سفيد مي شه
اگر به اندازه ي کافي نزديک باشه
شروع به دزديدن مواد از ستاره ي ديگر ميکنه
به دو ستاره فکر کنيد که دور هم مي چرخند
يکي از ستاره ها به آرامي همه ي هيدروژن و هليوم
ستاره ي مجاورش رو مي مکه
مثل يک خون آشام
همچنانکه کوتوله ي سفيد بيشتر و بيشتر سوخت رو
از ستاره ي مجاورش رو مي مکه
سنگين تر و متراکم تر و کمتر پايدار مي شود
در درون,اتم هاي کربن و اکسيژن با هم گداخت مي کنند
و اين خبر بديه
يک کوتوله ي سفيد از بعضي جهات
مثل يک بمب منتظر روشن شدن مي مونه
مقدار عظيمي انرژي در اون ستاره ذخيره شده
انرژي گرانشي و انرژي هسته اي
اين کوتوله ي سفيد داره تبديل به يک هيولا مي شه
يک هيولاي دسته اول
يک ابر نواختر دسته اول
يک بمب هسته اي حرارتي 20 ميليارد
ميليارد ميليارد مگا تونيه
يکي از قابل احتراق ترين اشيا منفجره در جهان
سرانجام
کوتوله ي سفيد آنقدر از ستاره ي مجاورش مواد مي کشه
که از نظر هسته اي زياد بار مي شه
کربن و اکسيژن درون آن
شروع به تغيير به يک عنصر شايع ولي خطرناک حداقل
براي ستارگان مي کنه
احتمالا شما در فيلم star trek ديديد
اين ايده رو که شکلي از تکنولوژي وجود داره
تا يک ستاره رو بکشه
خب , منظورم اينه که اين توي ماهي تابه اي
که شما امروز صبح براي صبحانه ازش استفاده کرديده...آهن
از لحظه اي که ستاره ي کوتوله ي سفيد
شروع به گداخت کربن و اکسيژن به آهن مي کنه سرنوشت شومي در انتظاره شه
و ناگهاني کوتوله ي سفيد منفجر مي شه
انفجار هسته اي کوتوله ي سفيد شامل
چيزهاي ديگر و مقدار زيادي آهنه
و در حقيقت نوع دسته اول ابر نو اختر مي شه
و بسيار حياتيست که جهان را با عنصر هاي
متفاوت که بسيار براي ما مهمه پر کنه
نوع دسته اول ابر نواختر تريليون ها مايل آهن رو در اعماق فضا مي فرسته
اينجا جاييه که اکثر آهن موجود در کيهان مياد
ولي درباره ي عنصر هايي که از آهن سنگينترن مثل
طلا و نقره چطور؟
اونا از کجا ميان؟
جواب دوباره ستاره هاي ديگره
ستاره هاي مجرد و تنها
ستاره هاي بزرگتر
ابر نواخترها همه چيز در جهان را مي سازند
هر چيزي که ما مي بينيم
همه ي مواد موجود در سياره ي زمين
داخل يک ابر نواختر به وجود اومده
حتي تو و من هم از ستاره هاي در حال مرگ به وجود اومديم
بدون ابر نو اختر ها ما هم اينجا نبوديم
همه ي اتمهايي که در بدن شما قرار دارند زماني درون يک ستاره که منفجر شده بوده است
و اتمهاي دست چپ شما
شايد از يک ستاره ي ديگه نسبت به دست راسته
شما اومده باشه
شما تقريبا گرد و غبار ستاره هستيد
تقريبا تمام آهن درون منظومه ي خورشيدي ما
از يک ابر نواختر دو ستاره اي مياد
که بيشتر از 5 ميليارد سال پيش منفجر شده است
از هسته ي گداخته ي سياره ي ما
تا آسمان خراشهاي ما
تا هموگلوبين درون خون ما
از آهن يک ابر نواختر دسته ي اول ساخته شده است
ولي عنصرهاي سنگينتر جهان ما
مثل طلا,نقره و اورانيوم
از نوع ديگري از ابر نواختر مياد
ابر نو اختر يک ستاره ي مجرد و تنها
اين خورشيد ماست
يک ستاره ي تنها براي اينکه ابرنواختر بشه بايد وزن بسيار
بيشتري از خورشيد ما داشته باشه
و ستاره هاي عظيمي اون بيرون وجود داره
بعضياشون چندين بار سنگين تر از خورشيد ما هستند
و بعضياشون هزاران بار حجيمتر
هر چه قدر سنگينتر باشند,سريعتر هم مي سوزند
و وقتي اين ستاره هاي حجيم شروع به افزايش سن مي کنند و مي ميرند
واکنش هاي هسته اي داخل آنها سرعت مي گيرند
ستاره هاي بزرگ سوخت هسته اي خود را بسيار,بسيار سريع مي سوزانند
ميدوني يه جورايي مثل سريع زندگي کن جوون بمير
هر چه قدر که حجم ستاره بيشتر باشد از درون داغتر مي سوزد
و هر چه قدر سريعتر بسوزد کل سوختش زودتر تمام ميشود
برعکس ابر نواخترهاي دو ستاره
ستاره هاي تنهاي بسيار حجيم
عنصرهاي بيشماري قبل از اينکه منفجر شوند درست مي کنند
هنگامي که آنها هيدروژن رو به هليوم,
هليوم به کربن و کربن رو به اکسيژن تبديل کنند
آنها به ستاره هاي کوتوله ي سفيد تغيير شکل پيدا نمي کنن
به جاش,ستاره هاي بزرگ به سوختن ادامه مي دهند
و لايه لايه عنصر هاي جديد در اعماق هستشون
بر روي هم مي سازند
ستاره هاي بزرگ متوقف نمي شوند
بعد از اينکه اونا هليوم رو سوزوندند و به کربن و اکسيژن تبديل کردند
اونا ادامه ميدند و کربن رو مي سوزونند تا عنصرهاي سنگينتري به وجود بياد
و سپس نئون و اکسيژن رو به سيليکون تغيير ميدن
تا شما اين عروسک تودرتو رو بگيريد
نوعي از کيک لايه اي کروي
اين عناصر پايه هاي تشکيل دهنده ي جهان هستند
ولي اونا درون ستاره ي بزرگ گير کردند
يه جوري اونا بايد بيرون بيان
مطالعه ي ستاره هاي در حال انفجار
به ما ياد داد که چطور عناصر سنگين جهان
به وجود آمدن
اونا توسط واکنش هاي هسته اي درون ستاره ها شکل گرفتند
ولي اگر بعضي از اون ستاره ها قرار نبود که بترکند
اين عناصر تا ابد زنداني مي شدند
ماشه اي که اين عناصر رو آزاد مي کنه
در ستاره هاي تنها همون عنصريه که
که باعث انفجار ابر نو اختر هاي دسته ي اول ميشه
آهن
آهن تمام انرژي گداخت هسته اي رو مي بلعه
بدون انرژي گداخت هسته اي تا به بيرون هل داده شه
جاذبه شروع به تخريب مي کنه
ستاره ي بزرگ به سرنوشت شومي دچار شده
آخرين دقايق يک ستاره بسيار شگفت انگيزه
ستاره شايد 10 ميليون سال عمر کنه
تا به يک ابر نواختر تبديل بشه
ولي آخراي اون به سرعت اتفاق مي افته
هنگامي که يه هسته ي آهني داشته باشيد و هنگامي که از تعادل خارج بشه
در هزارم ثانيه از هم فرو مي پاشه
يک هزارم ثانيه طول مي کشه تا از اندازه ي زمين
به اندازه ي شهر منهتن تغيير اندازه پيدا کنه
به اندازه ي يک سوم سرعت نور در حالي که
تخريب شده سفر ميکنه
هنگاميکه ستاره ناپايدار ميشه
قدرت عظيم جاذبه باعث فروپاشي هسته ميشه
اين با قدرت فوق العاده اي اتفاق مي افته
حتي اتمهاي داخل هم شروع به تخريب و خرد کردن هم مي کنند
هنگاميکه کوچکتر و متراکم تر مي شه
هسته بيشتر و بيشتر انرژي مي سازه
اين چيزيه در حدود يازده و نيم برابر حجم خورشيد
که باعث فروپاشي به چيزي مي شه که
فقط 15 مايل عرض داره
چگالي باور نکردني داره
اين هزار تريليون برابر چگالي آبه
حالا ستاره منفجر مي شه
انفجار شکافي درون لايه هاي بيروني ستاره درست ميکنه
و در فرآيند
همه ي عناصر رو سنگين تر از آهن مي کنه
آهن به کبالت تبديل مي شه
کبالت به نيکل
و هممين جوري ادامه پيدا ميکنه تا به طلا ,پلاتين و اورانيوم برسه
انفجار بسيار سريع اتفاق مي افته
و فقط مقدار کمي از اين عناصر سنگينتر رو درست مي کنه
به همين دليله که اونا بسيار کميابن
ابر نواختر اين عناصر جديد رو با انفجار خود
ميلياردها مايل درون فضا پرتاب مي کنه
تنها روشي که ما مي دونيم
تنها مکانيزمي که ما همه جاي جهان براي توليد
عنصر هاي جديد پيدا کرديم
در ناله هاي غمناک يک ستارس که بهش ابر نواختر ميگن
بسيار شگفت انگيزه
که چيزي بتونه از انفجار يک ابر نواختر زنده بيرون بياد
ولي ما حالا مي دونيم که بعضي از بزرگترين انفجارها در جهان
يک جسد باقي مي گذارن
و اين يکي از عجيب ترين
و مرگبارترين اشيايي است که تا به حال کشف شده است
وقتي يک ستاره ي بزرگ ابر نواختر مي شه و منفجر ميشه
هميشه آخر کار نيست
بعضي موقع ها يک جسدي وجود داره
نوع جسد بستگي به اندازه ي ستاره داره
ستاره هايي که هشت برابر بزرگ تر از خورشيد ما هستند ابر نواخترها از اون
يک ستاره ي نوتروني به جا ميذارند
و اين يکي از عجيب ترين اشياء در جهان است
به اين چيزها شما مي تونيد
به عنوان زامبي ها بهش نگاه کنيد
اونا خيلي خطرناکند.خيلي عجيبند
و ستاره ها اونا رو هميشه مي سازند
اونا دور و اطراف ما زيادن
وقتي که يک ستاره ي بزرگ ابر نواختر مي شه
هسته از اندازه ي يک سياره به اندازه ي
يک شهر خرد و مچاله مي شه
فشار در هسته بسيار شديده
حتي اتمها ي درون هسته نيز همديگر را تخريب و خرد مي کنند
وقتي که اتمها در اون فضاي تنگ جا مي گيرن
و هيچ فضايي بينشون وجود نداره
ساختار انرژي عظيم بايد کاري صورت بده
هسته لايه هاي بيروني ستاره را کم ميکنه
و چيزي که باقي مي مونه يک ستاره ي نوتروني فوق العاده چگال و متراکمه
يک ستاره ي نوتروني حجم يک ستاره رو داره
که به يک مقدار کوچکتري چلانده شده است
و اين به اين معنيه که چگالي بسيار بالاست
خب فرض کنيد ساختمان امپاير استيت رو که پشت سر منه بگيريم
و به اندازه ي يک دونه ي شن مچالش کنيم
اين چگاليه کل يک ستاره ي نوترونيه
خب اگه شما چيزي به اين چگالي داشته باشيد,اگر از دستتون رهاش کنيد
درون زمين فرو خواهد رفت
مثل يه چاقوي داغ که از تو کره رد مي شه
يک قاشق چاي خوري از ستاره ي نوتروني 100 ميليون تن وزن خواهد داشت
چيزي رو به اندازه ي يک ستاره سنگين تصور کنيد
ولي به اندازه ي شهر نيويورک
که داره مي چرخه
بعضي هاشون با دور 1000 دور بر ثانيه به دنيا ميان
منظورم اينه که بهش فکر کنيد
چيزي با يازده و نيم برابر حجم خورشيد
هزار دور بر ثانيه مي چرخه
بعضي ستاره هاي نوتروني بسيار سريع مي چرخند
آنها ضربات عظيمي از باريکه هاي انرژي
تابشي درست مي کنند
که از قطب هاي شمالي و جنوبي ستاره بيرون مي زنه
اين ستاره ي نوتروني رو تب اختر مي نامند
يه دونه از اين چيزها در مرکز سحابي خرچنگي وجود داره
جايي که در حدود هزار سال پيش يک انفجار
ابر نواختري اتفاق افتاده
و يکي از سريعترين مدور ها از اين نوع مي باشد
اين صداي واقعيه که يک تب اختر درست مي کنه
که توسط يک راديو تلسکوپ ضبط شده
در هر ثانيه سي بار مي درخشه و اين وضع براي ميليونها سال ادامه داره
ولي تب اخترها عجيب ترين چيزي نيستند
که يک ابر نواختر ميتونه از خودش به جا بذاره
وقتي خورشيدهايي که 30 برابر از خورشيد ما بزرگترن مي ترکند
اونا نوعي از ستاره ي نوتروني به اسم مغنااختر(ستاره ي مغناطيسي) توليد مي کنند
مغنااختر ها حتي از تب اختر ها هم عجيب ترند
و ميدان هاي مغناطيسي قدرتمندي ايجاد مي کنند
حالا در سخت ترين شرايط
ميدان مغناطيسي ميتونه 10 تا 15 باشه
ميدونيد ...يک هزار تريليون برابر
ميدان مغناطيسي زمين
اين بسيار قويه
از هزاران مايل دورتر آهن درون خون
شما را خواهد مکيد
ولي حتي تب اخترها و مغنااخترها
هم خطرناکترين اشيايي که
يک ابر نواختر مي تونه از خودش به جا بذاره نيستند
وقتي که هسته ي يک ستاره فوق حجيم از هم مي پاشه
فقط اتمها رو مچاله و خرد نمي کنه
بلکه زمان و فضاي(مکان) خودش رو هم مچاله مي کنه
و اين زمانيه که ابرنواختر يک سياهچاله درست کرده
وقتي که ستاره هايي که صدبار سنگينتر از ستاره ي ما هستن منفجر ميشن
اونا انقدر يک انفجار ابر نواختري رو بزرگ ميسازن
که دانشمندان به اون فرا نواختر ميگن
و يک فرانواختر بود که نزديک بود جنگ جهاني سوم رو شروع بکنه
در سال 1963
آمريکا و شوروي
بر سر عدم تست سلاح هاي اتمي توافق کردند
براي اينکه حواسشون به روسيه اي ها باشه
آمريکا ماهواره هاي جاسوسي خود را به فضا پرتاب کرد
وقتي که اونا اين صدا رو از اعماق فضا شنيدند
اونا به شدت مشکوک شدند
دولت آمريکا ماهواره ي ولا رو به فضا پرتاب کرد
که دنبال انفجار هاي هسته اي بگردد
و وقتي به فضاهاي دور دست نگاه کردند
اونا اين انفجارهاي غول آسا رو مشاهده کردند
و ارتش با خودش فکر کرد:واي خداي من روسيه اي ها
روسيه اي ها دارند سلاح هاي اتمي خودشون رو تو فضا مخفيانه امتحان مي کنن
ولي اونا تست مخفي بمب هاي اتمي نبودند
و روسيه اي ها هم هيچ ربطي به اين قضيه نداشتند
اونا شروع به نگاه کردن کردند تا ببينند اين تابش از کجا مياد
از اون سر کهکشان ميومد,خارج از کهشان
حالا هيچ راهي نداشت که روسيه اي ها بتونند که در فضاهاي
بيروني خارج از کهکشان مواد منفجره شليک کنند
و سپس مردم فهميدند
که با چيز جديدي رو به رو شده اند
اونا انفجارهاي فوق العاده قدرتمندي از تابش هاي
پر انرژي که بهشون انفجار پرتو گاما مي گفتند بودند
سوال اين بود که اينا از کجا ميان؟
جواب انفجارهاي فرانواختر بود
در طي يک انفجار ابرنواختري معمولي
جاذبه هسته ي يک ستاره رو مچاله و اون رو به يک ستاره ي نوتروني تبديل مي کنه
ولي در حين يک انفجار فرانواختري
ستاره آنقدري بزرگ هست که
وقتي جاذبه هسته رو مچاله مي کنه به يک چيز عجيب تري تبديلش کنه
يک سياهچاله
و سياهچاله
به سرعت شروع به بلعيدن اطراف ستاره ي در حال مرگ مي کند
بقيه ي ستاره به طور کامل نمي تواند
وارد اون سوراخ کوچک در وسط بشود
و شروع به چرخيدن مي کند و يک دايره ي يکپارچه را تشکيل مي دهد
که باعث تغذيه ي سياهچاله مي شود
چيزي در حدود يک ميليون حجم زمين در هر ثانيه
و خب اگر بتونيد تصور کنيد
چيزي بسيار ديدني قراره اينجا اتفاق بيوفته
يک ميليون حجم زمين در هر ثانيه
براي سياهچاله هضم همه ي اون به يکباره کار سختي است
پس خيلي از اونها رو با سرعت تقريبي نور به بيرون پرتاب مي کنه
اين دو باريکه ي انرژي خالص درست ميکنه
که براي خارج شدن راه خودشون رو از سياهچاله پيدا مي کنند
هشت ثانيه طول مي کشه تا از ستاره به بيرون نفوذ کنه
تمرکز زيادي نگه مي داره و به سطح مي رسه
و اگر ما در جلوي اين دهانه ايستاده باشيم
ما مي تونيم انفجار پرتوهاي گاما رو مشاهده کنيم
پرتوهاي گامايي که از سياهچاله توليد ميشن
لايه هاي بيروني ستاره رو مي شکافن و به فضا ميرن
انفجارهاي پرتوهاي گاما خشنترين اتفاقيه
که ما در جهان مي شناسيم
يک ستاره ي غول آسا خودش رو مي ترکونه و تشکيل يک سياهچاله مي ده
واقعا ديدنيه
اين انفجارهاي پرتوهاي گاما بسيار پر توان(داراي انرژي) و فعالن
اونا کل جهان رو روشن مي کنند
هر نقطه اي در جهان
سرانجام اين تشعشع متحير کننده رو دريافت مي کنند
که از يک انفجار پرتو اي گاما صورت گرفته است
انقدر آنها داراي انرژي هستند!
اونا درخشنده ترين شي در جهان شناخته شده هستند
براي اينکه اين رو براتون شرح بديم
يک انفجار معمولي ابرنواختر
چيزي در حدود تابشي است که خورشيد در 10 ميليارد
سال زندگيش بيرون مي ده
ولي دهانه ي مشاهده شده ي يک انفجار پرتو گاما
هزار ميليون برابر يک ابر نواختر درخشنده تره
اونا حتما قهرماناي درخشندگين
اونا فقط درخشنده نيستند بلکه مرگبار هم هستند
اگر يک انفجار پرتو ايي گاما قرار بود به زمين بخوره
اکثر جو ما در چند ثانيه نابود مي شد
يک انفجار پرتو ايي گاما مثل يک تير تفنگ مي مونه
و اگر شما در تيررسش هستيد
بايد مراقب باشيد
همين که تشعشع بهتون بخوره
کل سطح زمين رو با اکسيد نيتروژن شستشو ميده
که لايه ي اوزون رو از بين ميبره
تشعشع خشمگين گياهان خشکي و دريا رو مورد اصابت قرار مي ده
کل زنجيره ي غذايي از هم خواهد پاشيد
اگر انفجار به حد کافي نزديک باشه
باعث يک انقراض کلي ميشه
انفجارهاي پرتو ايي گاما اينجور که پيداست خيلي شايع تره
پس اين احتمال وجود داره که يه سري از اينها
قبلا زمين رو مورد اصابت قرار داده باشند
اين يک سناريو خيلي وحشتناکه که شايد قبلا اتفاق افتاده باشه
سوال اينه که اگه قبلا اتفاق افتاده
باز هم مي تونه اين اتفاق بيوفته؟
يک پرتوي گامايي در اصل يک ابر نواختر چاقه
شما به يک ستاره ي خيلي بزرگ احتياج داريد تا به خشنترين روش بميره
خب,نزديکترين ستاره به ما که ممکنه اين کار رو بکنه اتا کارينايئ مي باشد
و اين يک سحابي تماشاييه
همه جور ماده در اين ستاره وجود داره
بسيار ناپايداره
احتمال داره که تا الان توي يک انفجار پرتوي گامايي منفجر شده باشه
ولي شايد اتا کارينايئ تنها تهديد ما نباشه
ستاره هاي در حال مرگ ديگري هم اون بيرون هست
باور کنيد يا نه يکي از اونا به سمت ما نشونه رفته
ما به لوله ي تفنگ wr104 خيره شديم
دو ستاره ي در حال مرگ که بالاخره يه روزي دستخوش انفجار پرتويي گاما ميشن
سوال اين نيست که اگر,سوال اينه کي؟
Wr104 شايد اسمش رو ما گذاشته باشيم
ولي خبر خوب اينه که
ما احتمالا چيزي در موردش قبل از اينکه انتظار داشته باشيم نخواهيم دونست
ضربه ي اون قبل از اينکه ما بخواهيم کاري انجام بديم به ما مي خوره
پس هيچ نگراني در اين مورد وجود نداره
حقيقت اينه که
ما هيچ وقت نمي فهميم که کي يک ستاره ميخواد فرانواختر
و منفجر بشه
به هر حال لحظه اي که ما ببينيمش خيلي وقته که دير شده
در حقيقت ما همين الان هم در هر ثانيه از هر روز در معرض اشعه هايي
از ستاره هاي در حال مرگ هستيم
وقتي ستاره هاي عظيم الجثه مي ترکند
بزرگترين انفجارها رو در جهان رقم مي زنند
ولي چي بهشون انقدر قدرت مي ده؟
تا چند وقت پيش هيچکس نمي دونست
دانشمندان
وقتي که سعي کردند تا يک انفجار ابر نواختري را در يک کامپيوتر
شبيه سازي کنند يک مشکلي داشت
اونا به سادگي نمي تونستند تا از يک ستاره ي در حال مرگ به اندازه ي کافي انرژي يبيرون بکشند
تا يک ابرنواختر خلق کنند
اين در ستاره شناسي يک مصيبت بود
مدلهاي کامپيوتري نمي تونستند ستاره هاي شبيه سازي شده را وادار به انفجارکنند
براي ترکاندن يک ستاره شما نياز به مقدار زيادي انرژي داريد
مشکل اينجا بود و ستاره شناسان نميتونستند پيداش کنند
تشعشع مرئي که شما مي بينيد
يک جزء کوچکي از انرژيه بيرون داده شدست
حتي انرژي جنب و جوش گازهاي در حال انبساط
فقط يک درصد کل انرژي مي باشد
پس اين 99 درصد انرژي گمشده از
انفجار کجا بود؟
تنها راهي که دانشمندان
ميتونستند شبيه سازي هاشون رو با مدل واقعي هماهنگ کنند
اين بود که ذره ي اسرار آميزي به اسم نوترينو رو اضافه بکنند
بدون اون,عددهاشون بالا نمي رفت
اين قسمت آسون کار بود
قدم بعدي اونها
اين بود که ثابت کنند ابر نواخترها واقعا نوترينو توليد مي کنند
در سال 1987 شانس بهشون رو اورد
168 هزار سال پيش
يک ابر نواختر در يک کهکشان نزديک منفجر شد
به اسم ابر بزرگ مگللانيک
وقتي که دانشمندان نور حاصل از انفجار رو ديدند
اونا بهش اسم ابر نواختر 1987 رو دادند
ابر نواختر 1987 بسيار در مطالعات
ابر نواختري مهمه چون اولين
ابر نواختر مشاهده شده از زمان اختراع تلسکوپه
اين اولين ابر نواختريه که ما ميتونستيم روش مطالعه کنيم
درست از زمان انفجار تا الان
و از همه ي ابزاري که تا الان درست کرده بوديم استفاده کرديم
يکي از اون ابزارها
يک ردياب بزرگ نوترينو بود که در اعماق زمين دفن شده بود
و بالاخره ما يک تشعشع پي در پي مشاهده کرديم
که به ردياب هاي نوترينو ما مي خورد
و ما گفتيم:اها, اينم مدرک
کشف نوترينوها از ابر نواختر 1987
يک اتفاق شگرف بود
چون مردم ساليان درازي بود که مي گفتن
اينجا همونجايي که 99 درصد انرژي مي ره
ولي هيچ کس تا حالا نديده بودش
اين حالا اسلحه ي اصليه ماست
که ما باهاش مي تونيم ثابت کنيم که نوترينوها
انرژي يک ابرنواختر رو حمل مي کنند
و ما اين و همينجا روي زمين فهميديم
همينکه ما يک ابر نواختر درفضاي بيروني ديديم
نوترينوها تريليونها بار از اتمها کوچکترند
اونا توسط همه جور واکنش هاي هسته اي درست شدند
از بمب ها و کارخانه هاي نيروگاه هاي هسته اي تا ستاره هاي در حال انفجار
اگر شما مي تونستيد نوترينوها رو ببينيد اونا همه جا ديده مي شدند
نوترينوها ذرات شبح مانندند
همين الان که دارم با شما صحبت مي کنم تقريبا,تريليون ها
از نوترينوها از بدن من دارن رد ميشن
در حقيقت نوترينوها از کف زمين ميان
درست از ميان زمين
و حتي به پاهاي من ميخورن
خيلي عجيبه
ذرات ريز زيادي رو تصور کنيد که از بدن ما ناگهان عبور مي کنند
ولي اونا همه ي انرژيشون رو از کجا ميارن؟
وقتي که يک هسته قبل از يک انفجار ابر نواختري مچاله مي شه
اتمها داخلش شکسته ميشن
هسته بسيار داغ ميشه
که اين اتم هاي خرد شده رو به نوترينوهاي مشتعل تبديل مي کنه
ما فکر مي کنيم که ابر نو اخترها مقدار عظيمي نوترينو توليد مي کنند
وقتي که هسته از هم مي پاشه و به يک ستاره ي نوتروني تبديل مي شه
چيزي در حدود 10 ثانيه
اون هسته با درخشندگي حاصل از نوترينو مي درخشه
از همه ي انرژي هايي که در باقي دنيا در
آن زمان توليد مي شه بزرگتره
به عبارت ديگر,بسيار نوراني و درخشندس
ولي جاذبه نمي تونه اين نوترينوها رو در هسته نگه داره
اونا آزادانه در يک چشم به زدن مي سوزند
که اين ستاره ي در حال مرگ رو متلاشي مي کنه
کشف نوترينوها
علم ابر نواخترها رو دگرگون کرد
ولي ابر نواخترها قراره که اسرار آميزترين
قدرت رو آشکار کنن که اين
باعث عوض شدن سرنوشت جهان مي شه
انفجارهاي ابر نواختري بسيار درخشانه
ما در تمام هستي مي تونيم اونارو مشاهده کنيم
اين به ستاره شناسان کمک کرده
که يکي از مهمترين عجايب هستي رو رمز گشايي کنند
هستي 14 ميليارد سال پيش در يک انفجار
بزرگ(بيگ بنگ) پا به عرصه وجود مي گذاره
منبسط شده از يک توپ کوچک انرژي کوچکتر از يک اتم
به يک جهاني که ميلياردها و ميلياردها سال نوري عرض داره
و هنوز در حاله انبساطه
من بعضي موقع ها دلم مي خواد بدونم که چطور مردم آينده
مي دونند که چطور بيگ بنگ اتفاق افتاده
چون ما از تماشاي اين که همه ي کهکشانها دارند از
ما دور ميشن مي دونيم که بيگ بنگ اتفاق افتاده
روزي مي رسه که انقدر کهکشان ها از هم فاصله گرفتند که
ديدن چيزي در آسمان رو غير ممکن مي کنه
دانشمندان به اين فکر افتادند که
که انبساط جهان در حال کم کردن سرعت خود است
ولي راهي براي اثبات آن وجود نداشت
تا اينکه اونا يک ابر نواختر جفت ستاره از مدل دسته اول پيدا کردند
اونا هميشه وقتي که کوتوله ي سفيد دقيقا
به 1.4 برابر حجم خورشيد برسن مي ترکند
و انفجار آنها
هميشه مقدار مشخصي از نور آزاد مي کنه
اونا هدف هاي عاليي براي اندازه گيري فاصله در فضا هستند
نوع دسته اول ابر نواخترها
وقتي که ما بدونيم که چقدر نورانيند و چقدر نوراني به نظر مي رسند
مي تونيم فاصلمون رو باهاش بگيم
چون هر چه قدر دورتر باشند
در تلسکوپ کمتر درخشان به نظر ميان
و اين به ما اجازه داد که به درستي فاصله ها رو اندازه گيري کنيم
و نه فقط کهکشان هاي نزديک
حتي کهکشان هايي که در آخر جهان قابل مشاهده وجود دارند
ميلياردها سال نوري
و اين به ما اجازه ي کشفيات فوق العاده اي رو داد
ستاره شناسان فکر کردند راهي پيدا کردند
تا ثابت کنند که آهنگ انبساط جهان رو به کاهشه
چيزي که فهميدند يک سوپرايز بزرگ بود
در سال 1998
ستاره شناسان يک کشف قابل توجه و غير منتظره انجام دادند
تشخيص دادند که انبساط جهان
که بايد سرعت خود را کم مي کرد
چون جاذبه,بالاخره,کشش داره
و حجم اشياء بايد باعث آرام شدن
انبساط جهان ميشد
ولي انبساط داشت سرعت مي گرفت
اين در حال شتابه
نور ثابت از يک ابر نواختر نوع اول
کاملا فهم دانشمندان را نسبت
به جهان عوض کرد
همه ي کتاب هاي درسي علمي بر روي زمين
ميگه که جهان در حال انبساط و اين انبساط در حال کم کردن سرعت خود است
اين اشتباهه
ما بايد حالا همه ي کتاب هاي درسي علوم بر روي
زمين رو از اول بنويسيم
ولي هنوز دانشمندان نمي دونستند
که چرا انبساط جهان در حال سرعت گيريست
اونا فکر کردند که اين يک انرژي ناشناخته مي باشد
اونا بهش انرژي تاريک مي گويند
ولي ثابت کردن اون کار سختيه
چون نه ميشه ديدش نه ميشه لمسش کرد و نه ميشه نمايانش کرد
ما واقعا هيچ سرنخ خوبي نداريم
به دليل طبيعت هاي فيزيکي و منشاء انرژي تاريک
شايد مورد اوله
و مشاهدات ما در همه ي فيزيک هاي
الان مشکل رو برانگيخته...منشاء انرژي تاريک
از انرژي تاريک تا سياهچاله ها
ابر نو اخترها بعضي از
عميقترين رازهاي جهان را فاش کرده است
اين ستاره هاي در حال انفجار
به ما پايه هاي ساختاري جهان رو ميدن
و به ما نشون ميدن که چطور درست شده
خيلي سخته که تصور کنيم
ولي اتمهاي درون بدن شما در امروز
توسط يک ابر نواختر در ميلياردها سال پيش ساخته شده است
انجيل ميگه:از خاک به خاک
ستاره شناسان ميگن:از گرد و غبار ستاره تا گرد و غبار ستاره
پس ابر نواخترها کليد رابط در چرخه ي زندگي هستند
مردم به فضا مثل جايي دور افتاده
و پرت نگاه مي کنند
چند سال نوري با ما فاصله داره و مسافت زيادي از ما دوره
اين کاملا اشتباهه
ابر نواخترها همين جا هستند
ما فرزندان اونها هستيم
اونا مارو ساختن,تقريبا سر هم کردند
ما مواد اوليه ي ستاره ها هستيم
بدون ابر نواخترها ما نمي تونستيم وجود داشته باشيم
پس وقتي ما در شب در حال قدم زدن هستيم و به اسمان شب بالا سرمون نگاه مي کنيم
و ما ستاره ها رو مي بينيم و يه جوري حس مي کنيم که جزئي از اونها هستيم
حقيقت اينه که ما هستيم
اونا والدين ما هستند
بعضي از دانشمندان معتقدند که دوره ي ابر نواخترها مي تونه در حال اتمام باشه
ستاره اي کوچکتر ,کندسوزتر مثل خورشيد خودمان
شايع تر خواهد شد
و ستاره هاي عظيمتر کمياب تر مي شن
ابر نو اخترها کهکشانها
منظومه هاي خورشيدي,ستاره ها و سياره ها رو به ما دادند
اونا ما و هر چيزي که مي بينيم رو ساختند
اونا جايي هستند که تخريب و آفرينش با هم ملاقات مي کنند
سرنوشت هستي
در خاکستر هاي ستاره هاي مرده قرار داره
مترجم:Amir Ghool bigbangpage.com